(Sumitra ismli qirolichadan) — aka-ukalik muhabbati timsoli. Vishvamitra va Yosh Ramning Jasorati
Qadimiy Hindistonning qoq markazida, moviy daryo bo'yida Ayodhya deb atalgan muhtasham shahar qad rostlagan edi. Uning ko'chalari oltin kukunlari bilan sepilgandek porlar, xalqi esa baxt va farovonlik ichida yashardi. Ammo bu ulug'vorlik ortida bir mahzunlik yashirin edi. Shahar hukmdori, adolatli shoh Dasharatha keksayib borar, ammo uning taxtini egallaydigan vorisi yo'q edi.
"Ramayana" 7 kitob yoki "kanda"lardan tashkil topgan:
1-qismda Ram — Dasharathning o‘g‘li sifatida tanishtiriladi, uning erkinlik, axloqiy kuch va adolatga bo‘lgan sadoqati ko‘rsatiladi. Sitalar (Sita) — uning kelajagi va sevgi obyekti sifatida kiritiladi. Qism — hukmronlik, oilaviy qarorlar va taqdir g'oyalarini o‘rnatadi.
Rama va uning ukasi Lakshmana donishmand Vishvamitra bilan birga yovuz jinlarni o'ldirish va muqaddas marosimlarni himoya qilish uchun o'rmonga yo'l olishadi. Bu yerda Rama o'zining jasorati va mahoratini namoyish etadi. ramayana uzbek tilida 1 qism
da muallif tomonidan mahorat bilan chizilgan uchta asosiy obraz mavjud:
Tatakani va boshqa rakshaslarni mag‘lub etgach, donishmand Vishvamitra yosh shahzodalarni qo‘shni Mithila podshohligiga boshlab boradi. Mithila hukmdori shoh Janaka o‘zining go‘zal, oqila va iffatli qizi — uchun munosib kuyov qidirayotgan edi.
🟠 Ammo podshohning kenja xotini Kaykeyi o‘z xizmatkori tomonidan aldanadi. U podshohdan ikkita va’da talab qiladi:
Voqealar qadimiy Kosala qirolligining poytaxti — muhtasham va adolatli Ayodhaya shahrida boshlanadi. Qirol Dasharatha xalqparvar va jasur hukmdor bo‘lsa-da, uning farzandi yo‘qligi qirollik kelajagini xavf ostiga qo‘yadi. U muqaddas marosim (Putrakameshti Yajna) o‘tkazadi va xudolarning marhamati bilan uning uchta xotinidan to‘rtta o‘g‘il dunyoga keladi. To‘rt Shahzodaning Tug‘ilishi Qirolichalardan to‘rt qahramon tug‘iladi: Ammo bu ulug'vorlik ortida bir mahzunlik yashirin edi
“Ramayana” (“Rama”ning sayohati) miloddan avvalgi V—IV asrlarda Valmiki donishmand tomonidan sanskrit tilida yozilgan. Doston 24 ming misradan, 7 kitob (kanda) va 500 dan ortiq bobdan iborat. Unda Qirol Dasarata o‘g‘li Ramaning hayot yo‘li – undan voz kechish, g‘urbatda kezish, rafiqasi Sitani xilqatparast Ravana qo‘lidan qutqarish va adolatni tiklash hikoya qilinadi.
Ram — fazilatlari bilan ajralib turadi; Sita — ma'sul va maftunkor; Dasharath — mulohazali, ba'zan zaif; boshqa yordamchi personajlar (Bharata, Lakshman) ham taqdim etiladi.
— bu shunchaki bir kitobning tarjimasi emas, balki jahon madaniy merosining bir bo‘lagining o‘zbek adabiyotiga va tiliga qo‘shilgan ulkan hissadir. Muhammad Ali Ahmedov tomonidan 1978-yilda amalga oshirilgan ushbu tarjima o‘zining badiiy qiymatini hanuzgacha yo‘qotmagan va o‘zbek kitobxonlari tomonidan katta qiziqish bilan o‘qiladi.
Рамаяна сериалидагилар 33 йилда канчалик узгарди - YouTube. Your browser can't play this video. This content isn't available. Sitalar (Sita) — uning kelajagi va sevgi obyekti
" Ramayana " dostonining birinchi qismi " Bala Kanda " (Bolalik fasli) deb atalib, u Ayodhya shahrining ta'rifi, shoh Dasharathaning farzandsizligi va Ramning tug'ilishi bilan boshlanadi. Mana shu qism asosida tayyorlangan qisqacha adabiy xomaki (draft): Ramayana: Afsonaning Tug'ilishi (1-qism)
Dostonning birinchi qismi "Bala Kanda" (Bolalik kitobi) deb nomlanadi. Voqealar qadimiy Hindistonning Ayodhya deb atalgan go‘zal va adolatli shahrida boshlanadi.
Butun saroy hayratda va quvonchda qoladi. Go‘zal Sita Ramaning bo‘yniga g‘alaba va nikoh ramzi bo‘lgan gulchambar (varmala)ni taqadi. Bu xushxabar tezda Ayodhyaga yetib boradi. Shoh Dasharax o‘z a’yonlari va qolgan o‘g‘illari bilan Mithilaga yetib keladi. U yerda nafaqat Rama va Sita, balki Dasharaxning qolgan uch o‘g‘li ham Sitaning singillari va amakivachchalariga uylanadilar.
Voqealar qadimgi Hindistonning eng ko‘rkli va boy o‘lkalaridan biri — Kosala podshohligida boshlanadi. Bu o‘lkaning poytaxti Ayodhya shahri bo‘lib, uni adolatli va jasur hukmdor Dasharax boshqarar edi. Ayodhya xalqi farovonlikda, tinchlik va totuvlikda hayot kechirardi. Shaharda o‘g‘rilik, yolg‘on va adolatsizlikka orin yo‘q edi.
Ram o‘z hayoti davomida har doim o‘z istaklaridan ko‘ra burchini (o‘g‘illik burchi, erlik burchi, shohlik burchi) ustun qo‘yadi.
dostonining birinchi qismi bo'lmish "Balakanda"da xudo Vishnuning inson qiyofasidagi Rama va uning ukalari dunyoga kelishi, donishmand Vishvamitra bilan sarguzashtlari hikoya qilinadi